مطالب متفاوت‌‌‌‌‌‌‌تر "کودکان طلایی" را در  کانال تلگرام  و  کانال آپارات  دنبال کنید

بهرهٔ هوشی (IQ) چیست؟

چکیده این مطلب : انتشار : 1396/01/23 0 نظر 177 بازدید

بهرهٔ هوشی (IQ) چیست؟

 

بهرهٔ هوشی (intelligence quotient; IQ) مقیاسی است که از یکی از چند تست استاندارد شدهٔ مختلف طراحی شده برای ارزیابی هوشیاری به دست آمده است. با استفاه از تست‌های پیشرفتهٔ IQ، مقیاس میانگین در یک گروه بر عدد 100 و میزان انحراف استاندارد (standard deviation; SD) بر عدد 15 تنظیم می‌شود. امروزه برخلاف گذشته، تقریباً در تمام تست‌های IQ امتیازهای 15 IQ برای هر انحراف استاندارد رعایت می‌شود. تقریباً 95% از مردم اجتماع امتیاز بین دو SD از حد متوسط دارند یعنی IQ آنها بین 70 تا 130 است.

 

نشان داده شده است که مقیاس‌های IQ با عواملی مانند میزان بروز یا شیوع بیماری‌ها، مرگ و میر، وضعیت اجتماعی والدین، و تا حد چشمگیری با IQ والدین ارتباط دارند. با وجودی که تقریباً از یک قرن پیش دربارهٔ ارتباط میان IQ و توارث بررسی شده است، در زمینه اهمیت تأثیر توارث اختلاف نظر وجود دارد و هنوز هم مکانیسم‌های توارث مورد بحث هستند. این که آیا تست‌های IQ از دقت کافی برای تعیین میزان هوش برخوردارند یا نه نیز مورد بحث است. IQ می‌تواند تا حدودی در طول دوران کودکی تغییر کند. عوامل محیطی و ژنتیکی از نقش مهمی در تعیین IQ برخوردار هستند. عوامل فیزیولوژیک عصبی متعدد با هوشیاری انسان ارتباط دارند که ازجمله آنها می‌توان نسبت وزن مغز به وزن و اندازهٔ بدن و میزان فعالیت بخش‌های مختلف مغز را نام برد. اندازه و شکل لوب‌های پیشانی مغز، مقدار خون‌رسانی و فعالیت شیمیایی لوب‌های مزبور، مقدار کل مادهٔ خاکستری مغز، ضخامت تام قشر مغز و سرعت متابولیک گلوکز از عوامل اختصاصی موثر بر هوشیاری هستند.

سلامتی از عواملی است که در زمینه درک تفاوت‌های مقیاس‌های تست IQ و سایر معیارهای توانایی شناختی اهمیت دارد. عوامل متعددی می‌توانند به ویژه در صورتی که در دوران بارداری و کودکی که مغز، در حال رشد و سدّ خونی ـ مغزی از تأثیر کمتری برخوردار است روی دهند منجر به بروز اختلال شناختی قابل ملاحظه شوند. چنین اختلالی ممکن است گاهی به شکل دایمی درآید و گاهی بعدها به طور نسبی یا کامل، در اثر رشد جبران شود. در کشورهای توسعه یافته، سیاست‌های بهداشتی متعددی در ارتباط با موادغذایی و سمومی که بر عملکرد شناختی تأثیر می‌گذارند اعمال می‌شود که ازجمله می‌توان به قوانین مربوط به تقویت برخی فرآورده‌های غذایی و قوانین تثبیت سطوح ایمن آلاینده‌ها (مانند سرب، جیوه و ارگانوکلرایدها) اشاره نمود. بهبود تغذیه و سیاست اجتماعی به طور عمومی در افزایش IQ در سراسر جهان نقش دارد.

 

نکته

پژوهشگران معتقدند که اندازه‌گیری هوشیاری در سنین پایین، عامل پیش‌بینی‌کنندهٔ مهمی در زمینه تفاوت‌های سلامتی و مرگ و میر در سنین بالاتر به شمار می‌آید.

 

تست IQ اغلب به دلیل توانایی پیش‌بینی میزان کارآیی شغل آینده فرد، آسیب‌شناسی اجتماعی، یا موفقیت‌های تحصیلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نسبت تقریباً ثابت میان سن حقیقی (سن تقویمی) و سن عقلی را بهرهٔ هوشی (ضریب هوشی یا هوش‌بهر؛ IQ) می‌نامند. این آزمون و معادلهٔ منتج از آن مبنای تمام ارزیابی‌ها و سنجش مهارت‌های ذهنی قرار گرفت. برای تعیین ضریب هوشی، سن عقلی فرد را بر سن حقیقی یا تقویمی او تقسیم و حاصل تقسیم را در عدد 100 ضرب می‌کنند. به عنوان مثال برای محاسبهٔ ضریب هوشی یک کودک 4 ساله با سن عقلی 2 سال، حاصل تقسیم عدد 2 بر عدد 4، یعنی 5/0 را در عدد 100 ضرب می‌کنند و در نتیجه، ضریب (بهره) هوشی این کودک، 50 خواهد بود. ضریب هوشی فردی که سن حقیقی وی 12 سال و سن عقلی او نیز 12 سال است، 100 ×  یعنی 100 خواهد بود.

در بررسی‌های آماری و تحقیقات تجربی دیده می‌شود که افراد را به دو دسته پر هوش و کم هوش تقسیم نمی‌کنند. توزیع هوش نیز مانند قد یا وزن افراد بر روی منحنی معروف به منحنی طبیعی (normal curve) قرار دارد، به این معنی که بیشتر افراد در قسمت وسط منحنی و تعداد کمتری از آنها در دو قسمت منحنی قرار دارند. اکثریت واقع در وسط منحنی طبیعی را «عادی» و افراد واقع در دو طرف منحنی را «کمتر برخوردار» و «بیشتر برخوردار» می‌نامند.

در منحنی توزیع هوش، افراد دارای ضریب هوشی 90 تا 110 را عادی و دارای هوش متوسط؛ افراد با ضریب هوشی کمتر از آن را به ترتیب، کند، کم هوش یا عقب مانده و افراد دارای ضریب هوشی بالاتر از 110 را سرآمد یا نابغه می‌خوانند. حدود 64 درصد افراد هر جامعه، هوش متوسط دارند و فقط 2 درصد افراد را می‌توان فوق‌العاده پر هوش و 2 درصد را بسیار کم هوش دانست. بنابر یک تقسیم‌بندی دیگر، افراد دارای ضریب هوشی 90 تا 110 را عادی، افراد با ضریب هوشی 110 تا 120 را بالاتر از طبیعی، افراد دارای ضریب هوشی 120 تا 130 را باهوش، افراد با ضریب هوشی 130 تا 140 را تیزهوش و افراد دارای ضریب هوشی بالاتر از 140 را نابغه می‌دانند.

 

در سال 1869، فرانسیس گالتون انگلیسی در کتاب خود، به نام «نبوغ ارثی» این نظریه را مطرح کرد که توانایی‌های ذهنی انسان قابل اندازه‌گیری اتس. بر اساس این نظریه، بینه و سیمون، آزمونی را برای اندازه‌گیری هوش طراحی کردند که بر تعریف زیر استوار است:

 

در مفهوم هوش، استعداد فکری بنیادینی وجود دارد. این استعداد فکری، توان داوری است و می‌توان آن را "حس خوب"، "حس عملی"، "قریحه" و "استعداد فکری فرد برای تطبیق با محیط" نامید. بنابراین، خوب داوری کردن، خوب درک کردن و خوب استدلال کردن فعالیت‌های اساسی هوش‌اند (بینه و سیمون، 1905).

آزمون سیمون و بینه مجموعه‌ای از مسائل است که از کودک انتظار می‌رود بدون استفاده از یادگیری‌های قبلی یا حافظه طوطی‌وار، و با یاری گرفتن از نیروی داوری و استدلال خویش، از پس حل آنها برآید، گرچه در این باره که آیا می‌توان از کودک، یا هر فردی، انتظار داشت که مستقل از پیشینه اطلاعاتی خویش به پرسش‌هایی پاسخ صحیح بدهد جای پرسش و تأمل است.

در هر حال، بینه دریافت که نسبت سن عقلی کوک به سن حقیقی‌اش تقریباً در تمام مراحل رشد او ثابت است. برای مثال، کودکی که در چهار سالگی سن عقلی او دو سال است، به احتمال زیاد در هشت سالگی سن عقلی او چهار سال نشان می‌دهد، یعنی سن عقلی این کودک، در برابر سن عقلی کوک «بهنجار»، همواره نسبت یک به دو خواهد بود.

دوستانی که این مطلب را مطالعه کرده اند، از محصولات زیر نیز استقبال کرده اند

تقویت هوش های چندگانه کودکان

تقویت هوش های چندگانه کودکان

در جهان امروز تحقیقات گسترده‌ای در زمینه‌ی هوش و استعداد کودکان صورت گرفته و می‌ گیرد.

بسته آموزشی نابغه های کوچک

بسته آموزشی نابغه های کوچک

کودکان، همگی نابغه متولد می شوند و در بسیاری مواقع تنها کافی است تنها زمینه های شناسایی، رشد و شکوفایی آنها فراهم شود تا آنها بتوانند در زندگی خود بدرخشند.

بسته آموزشی تقویت هوش جنین

بسته آموزشی تقویت هوش جنین

مجموعه آموزشی تقویت هوش جنین ، مطابق با آخرین یافته‌های دانشمندان بزرگ دنیا و برای اولین بار در ایران ارائه شده است. این مجموعه براساس متد پروفسور مکوتو شیچیدا از ژاپن، روی هوش‌های چندگانه جنین ازجمله : هوش عاطفی، هوش شنیداری، هوش کلامی، هوش فضایی، هوش کوانتومی، هوش خوددرمانگر و همچنین حواس دهگانه جنین تمرکز دارد. مجموعه آموزشی تقویت هوش جنین شامل 2 جلد کتاب و 4 عنوان دی‌وی‌دی آموزشی به همراه فلش کارت های ای . اس. پی ، برچسب های تصویری و کتاب‌های صوتی، ارائه گردیده است.

دوستانی که این مطلب را مطالعه کرده اند، از مطالب زیر نیز استقبال کرده اند

هفته سیزدهم نوزادی

هفته سیزدهم نوزادی

هفته سیزدهم نوزادی

بازی هایی برای تقویت هوش موسیقی  در کودکان پیش دبستانی

بازی هایی برای تقویت هوش موسیقی در کودکان پیش دبستانی

بازی هایی برای تقویت هوش موسیقی  در کودکان پیش دبستانی

بازی هایی برای تقویت هوش بین فردی  در کودکان پیش دبستانی

بازی هایی برای تقویت هوش بین فردی در کودکان پیش دبستانی

بازی هایی برای تقویت هوش بین فردی  در کودکان پیش دبستانی

هفته دوم نوزادی

هفته دوم نوزادی

هفته دوم نوزادی

هفته هشتم نوزادی

هفته هشتم نوزادی

هفته هشتم نوزادی

نظرات

به این مطلب امتیاز دهید

تعداد کل امتیازات این مطلب 0

به چه موضوعی علاقه مندید؟

محصولات پیشنهادی مرتبط

عضویت در خبرنامه

با عضویت در خبرنامه می توانید از جدیدترین مقالات، اخبار و محصولات سایت در ایمیل خود با خبر شوید...

به جمع کاربر ما بپیوندید