مطالب متفاوت‌‌‌‌‌‌‌تر "کودکان طلایی" را در  کانال تلگرام  و  کانال آپارات  دنبال کنید

چگونه هم‌دردی و یک‌دلی را به کودکان آموزش دهیم؟

چگونه هم‌دردی و یک‌دلی را به کودکان آموزش دهیم؟

بشر بالفطره موجودی است که حس هم‌دردی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد وقتی که نوزادی در بخش نوزادان گریه می‌کند دیگر نوزادانی که متعاقباً گریه را سر می‌دهند با این کار اظهار هم‌دردی خود را نسبت به نوزاد اول نشان می‌دهند (پس دفعه آینده که نوزاد شما هم‌زمان با شنیدن صدای گریه کودکتان به گریه افتاد کمی عطوفت به خرج دهید) البته به گفته جین‌نلسون، درمان‌گر کودک، توانایی درک هم‌دردی هنوز در این سنین توسعه نیافته‌است. علم بر این موضوع،‌ به آن معنی نیست که دست از آموزش هم‌دلی بردارید. برای مثال، اگر کودک دوساله شما به روی خواهرش دست بلند کرد به او بگویید: "وقتی کسی رو کتک می‌زنی، دردش می‌گیرد. باید این‌جوری ناز کنی؛ چه‌طوره؟ خوبه؟" البته به احتمال زیاد با اعتراض و کج‌خلقی او روبه‌رو خواهیدشد و باید اندکی زمان برای رسیدن به نتیجه مطلوب درنظر بگیرید." اکنون بدانید در اینگونه مواقع چه کاری از دستتان برمی‌آید:
احساسات و عواطف را نام‌گذاری کنید.
برای این که کودک هریک از عواطف را بشناسد و از هم تمیز دهد، رفتارهای او را توصیف کنید. مثلاً هنگامی‌که کودک دو ساله‌تان انگشت آسیب‌دیده شما را می‌بوسد به او بگویید: "چه‌قدر تو مهربونی!" واکنش شما به او می‌آموزد که عکس‌العمل او موردتوجه قرارگرفته و ارزشمند برشمرده‌شده‌است. هم‌چنین لازم است عواطف منفی را نیز به او بیاموزید؛ پس، از تذکر آرام درمواقعی که رفتار بدی از او سرمی‌زند ترسی به دل راه ندهید. برای نمونه، بگویید: "برادر کوچکت از این‌که جغجغه‌اش رو از دستش گرفتی خیلی ناراحت شد. حالا چه کار کنیم که خوب بشه؟"
از رفتارهای حاکی از هم‌دردی تعریف و تمجید کنید.
وقتی کودک شما در حق کسی مهربانی می‌کند صریحاً به او بگویید که کار بسیار خوبی انجام داده‌است. "آفرین، تو خیلی مهربونی که خرس کوچولوت رو به خواهرت دادی! خیلی خوشحالش کردی. ببین چه‌طوری می‌خنده؟"
کودک دو ساله خود را تشویق نمایید تا از چگونگی احساس خودش و شما صحبت کند.
با مشتاقانه گوش‌دادن به او نشان دهید که چگونگی احساساتش برای شما اهمیت دارد. وقتی با شما صحبت می‌کند مستقیماً در چشمانش بنگرید و در ادامه صحبت‌هایش را تفسیر کنید. مثلاً وقتی فریاد می‌کشد: "هورا!" در پاسخ بگویید: "خدا رو شکر، امروز خوشحالی" اگر از او بپرسید که چرا خوشحالی، به احتمال قریب به یقین نمی‌داند که چه جوابی بدهد، اما هیچ مشکلی در رابطه با صحبت درمورد "خوشحال‌بودن" نخواهد داشت.
به‌همین شکل، از احساس خود برای او تعریف کنید: "از این‌که منو زدی خیلی ناراحت شدم، آگه نمی‌خوای اون کفشو بپوشی خوبه که یه روش بهتری برای گفتنش پیدا کنیم." به این ترتیب، او یاد می‌گیرد که اعمال و رفتارش بر دیگران تأثیر می‌گذارد، مفهومی که درک آن برای بچه‌هایی در این سنین بسیار سخت است.
توجه او را به رفتارهای دیگران معطوف بدارید.
به فرزند خود بیاموزید رفتارهای خوب را ببیند. مثلاً بگویید: "آن خانومی رو که در سوپر در جمع‌کردن وسایلمون که روی زمین ریخته‌بود کمک کرد، یادت هست؟ واقعاً زن خوبی بود و باعث شد ناراحتی‌ام رو فراموش کنم و دوباره شاد بشم." به این وسیله، کودک دوساله‌تان بیش از پیش متوجه تأثیر عاطفی رفتار انسان‌ها بر یکدیگر می‌شود. در ضمن می‌توانید مثال‌های خوبی در کتاب‌ها بیابید و به آن‌ها اشاره کنید. برای نمونه، نظر او را درمورد احساس سگی که در فلان داستان گم شده‌بود بپرسید یا این‌که دلیل شادی و خنده دختر کوچولوی داستان دیگری را سؤال کنید. از او بپرسید اگر به جای آن‌ها بود چه احساسی داشت و چه عکس‌العملی نشان می‌داد. چنین بحث‌هایی باعث می‌شود که او احساس و عواطف دیگران را درک کند و آن‌ها را با حالات درونی خود مقایسه کند.
اصول ادب را به او یاد دهید.
اساسی‌ترین روش برای ابراز توجه و احترام خود به دیگران، پیش‌گرفتن رفتارهای خوب و متین است. در هر زمانی که کودک شما زبان به گفتار باز کند، هم‌زمان می‌تواند گفتن "خواهش می‌کنم" و "متشکرم" را نیز شروع نماید. توضیح دهید که وقتی مؤدب است تمایل بیشتری به همراهی و یاری او دارید تا وقتی‌که امری صحبت می‌کند. البته، چنان‌چه خودتان نسبت به او مؤدب باشید بیش از هزاران قانون و توضیح ارزش دارد. کلمات "لطفاً" و "متشکرم" را در صحبت‌های روزمره با او و دیگران به‌طور معمول به‌کار برید. به این ترتیب، کودک شما یاد می‌گیرد که چنین کلمات و عباراتی، بخشی از مکالمات عادی روزمره در خانه و اماکن عمومی هستند.

برای کنترل فرزندتان از اخم و عصبانیت استفاده نکنید.
اگرچه وقتی کودک دوساله‌تان، برادر کوچک‌تر خود را کتک می‌زند عصبانی می‌شوید اما از کوره درنروید و از عصبانیت خود برای کنترل و اداره او استفاده نکنید. آموزش از طریق مثال‌زدن و ارائه دستورالعمل‌ها، به‌خصوص در این سن، مؤثرتر است. با ابراز عصبانیت، آن‌ها عقب‌نشینی کرده و صحنه را ترک می‌کنند. بنابراین، به جای این کار، با او هم‌دل شوید. در این مواقع لحظه‌ای به خود وقت دهید تا آرامش ازدست‌رفته را باز یابید. سپس محکم و جدی بگویید: "می‌دونم که خیلی عصبانی بودی، اما نباید برادرت رو می‌زدی، چون دردش می‌گیره و با این کار منو هم ناراحت می‌کنی. پس لطفاً حالا اونو ببوس و بگو ببخشید."
کارهای کوچکی را به فرزندتان محول کنید.
طبق تحقیقات، کودکان عموماً به موازات مسؤولیت‌پذیری، توجه و نوع‌دوستی را نیز یاد می‌گیرند. بچه‌ها در دو سالگی عاشق انجام کارهای کوچک هستند و خصوصاً وظایف کوچک مثل غذادادن به پرندگان خانگی، حس هم‌دردی را به‌خوبی به آن‌ها می‌آموزد و آن وقتی به نقطه اوج می‌رسد که با تعریف و تمجید ما همراه شود: "ببین قناری کوچولومون چه‌جوری دمش رو تکون می‌ده! تو خیلی باهاش مهربونی. اون واقعاً خوشحاله که تو بهش غذا می‌دی."


الگو باشید و از مثال‌های خوب استفاده کنید.
اعمال محبت‌آمیز شما روش‌های بسیار خوبی برای آموزش هم‌دردی با کودکان است. وقتی‌که برای خانم بارداری و یا شخص مریضی در همسایگی خود غذا می‌برید او را نیز همراه خود ببرید. بگذارید در جمع‌آوری لباس‌هایی که می‌خواهید به محل جمع‌آوری اعانات بدهید کمک کند. می‌توانید به‌آسانی برای او توضیح دهید که گاهی اوقات افرادی دچار کسالت شده و به کمک شما نیاز دارند و یا این‌که افرادی هستند که غذا و لباس کافی ندارند و شما باید آن‌ها را یاری کنید.

نظرات خود را با ما درمیان بگذارید

برای ارسال نظر باید عضو سایت باشید، اگر قبلا در سایت ثبت نام کرده اید اینجا را کلیک کنید.

captcha Refresh